... z definicji słownikowej "ustalenie" to jest akt władczy, związany ze sferą imperium władzy publicznej. Taki akt władzy publicznej może być wydany wyłącznie w postępowaniu administracyjnym, gdzie akt ustalenia zostanie skonkretyzowany w decyzji administracyjnej, bądź w jej ustawowym surogacie w postaci ugody.

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne została uchwalona na ostatnim posiedzeniu ostatniego sejmu PRL. Geneza tego aktu prawnego jest zatem ściśle związana z wcześniejszymi regulacjami dotyczącymi geodezji i kartografii. Najbardziej oczywistym tego przykładem jest rozdział 6 (art. 29 – 39) tej ustawy. Rozdział zawiera rozwiązania dotyczące określania zasięgu prawa własności nieruchomości, czyli przepisy dotyczące rozgraniczenia nieruchomości. Chociaż przepisy dotyczące zasięgu prawa własności mają genezę już w starożytności i poprzez czasy prawa rzymskiego aż po współczesność, zawsze były domeną prawa cywilnego , to w Polsce na gruncie obowiązującej ustawy, postępowanie dotyczące określania zasięgu prawa własności nieruchomości, w tym rozstrzygania sporów granicznych jest postępowaniem specyficznym: w pierwszej instancji rozstrzyga w tej materii wójt (burmistrz, prezydent), a instytucję odwoławczą stanowi sąd cywilny. W tym postępowaniu przełamana jest zatem zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Powierzenie postępowań z zakresu zasięgu prawa nieruchomości władztwu administracyjnemu odbiega od modelu tradycyjnego, istniejącego w systemie kontynentalnym od zarania dziejów. Wydaje się być to pokłosiem prawa typu socjalistycznego, gdzie podział na prawo prywatne i publiczne ze względów ideowych nie istniał . Z tego powodu, w przypadku postępowań rozgraniczeniowych doszło do pomieszania postępowań administracyjnego i cywilnego. Niemniej od czasów rzymskich nauka prawa rozróżniała prawo prywatne od prawa publicznego. Co najmniej od czasów Ulpiana istniało rozróżnienie na sprawy prywatne i publiczne, a podstawą rozróżnienia najczęściej wskazywano jako trzy kryteria . Pierwszym z podstawowych kryteriów rozróżniania pomiędzy prawem prywatnym i publicznym było rozróżnienie interesu prywatnego, indywidualnego od interesu publicznego, państwowego. Drugim kryterium podziału na te gałęzie prawa jest kryterium typu stosunków prawnych, ustanawianych przez dane normy. Mogą to być stosunki między organami państwowymi albo między państwem a obywatelami, albo między samymi osobami fizycznymi. Normy regulujące stosunku między obywatelami są zatem normami prawa prywatnego, a pozostałe normy mają charakter norm prawa publicznego, przy czym normy prawa publicznego mają za podstawę stosunek podporządkowania. Trzecim kryterium podziału sformułowanym przez A. Thona i powtórzonym później m.in. przez H. Kelsena jest teoria praw podmiotowych sprowadzająca te prawa do prawa skargi, czyli prywatnego powództwa . Podstawowym kryterium podziału na prawo publiczne i prywatne w tym ujęciu jest sposób realizacji przepisów prawnych na wypadek ich naruszenia. Jeżeli reakcja na naruszenie prawa następuje automatycznie, z inicjatywy samych organów państwowych, to mamy do czynienia z prawem publicznym, a jeżeli reakcja ta uzależniona jest od decyzji osoby prywatnej i wniesienia powództwa, to mamy do czynienia z prawem prywatnym.
Jak widać, każde z przytoczonych wyżej kryteriów jednoznacznie logicznie umiejscawia kwestię zasięgu prawa własności w sferze prawa prywatnego. A jednak polski ustawodawca postanowił odmiennie, że ochrona tych praw związanych z własnością ma być zapewniona przez organ administracji publicznej w drodze postępowania administracyjnego, zwanego postępowaniem rozgraniczeniowym.
Od 1945 roku, kiedy powstał pierwszy dekret z dnia 30 marca 1945 r. o pomiarach kraju i organizacji miernictwa (Dz. U. 1945 Nr 11 poz. 58), sukcesywnie poprzez kolejne dekrety z roku 1952 i roku 1956 wprowadzono w Polsce system, w którym wyłączność na prace pomiarowe posiadały organy administracji publicznej i ich jednostki terenowe. Dekret z roku 1952 w artykule 25 ust. 1 uchylił Ustawę z dnia 15 lipca 1925 o mierniczych przysięgłych. W ten sposób zlikwidowano całkowicie jakiekolwiek pomiary wykonywane przez jednostki prywatne, w tym w szczególności pomiary dotyczące rozgraniczania nieruchomości. Funkcjonujący bowiem wcześniej, na podstawie ustawy z roku 1925 mierniczy przysięgły, miał wyłączne prawo do wykonywania prac mierniczych, czyli prac związanych z pomiarami terenowymi i obliczeniami, wykonywania planów, odrysów i robót kartograficznych na podstawie tych pomiarów, oraz w szczególności do oznaczania i regulowania granic na gruncie . Mierniczy przysięgły w istocie miał status zbliżony do notariusza – prowadził działalność gospodarczą na zasadzie biura mierniczego, ale był urzędnikiem posiadającym wyłączne kompetencje do wykonywania czynności związanymi z pomiarami i sporządzaniem dokumentów z tych pomiarów. Mierniczy, podobnie jak notariusz, używał okrągłej pieczęci z godłem państwa. Porównanie ówczesnego mierniczego przysięgłego z notariuszem ma jeszcze jeden wydźwięk: notariusz jest funkcjonariuszem publicznym, a raczej osobą zaufania publicznego (...), ale nie urzędnikiem państwowym . Bardzo podobny status posiadał mierniczy przysięgły. Mierniczy korzystał z monopolu przyznanego mu przez państwo na wykonywanie prac mierniczych (art. 9), ale czynności te wykonywał w prywatnej kancelarii. Podobnie dokumenty sporządzone przez mierniczego przysięgłego posiadały status dokumentu urzędowego (art. 11 Dekretu o mierniczych przysięgłych). Taki model można było nazwać zgodnym z tradycyjnym ujęciem znanym od prawa rzymskiego, gdzie sprawy dotyczące pomiarów nieruchomości i zasięgu prawa własności rozstrzygał sędzia prywatny .
System ten nie mógł ze względów politycznych ostać się w państwie socjalistycznym. Z tego powodu ustawa o mierniczych przysięgłych została uchylona dekretem z dnia 24 kwietnia 1952 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej. Ostatecznie system, w którym pomiary, w szczególności pomiary związane z zasięgiem prawa własności wykonywali niezależni od władzy państwowej mierniczy przysięgli, pogrzebał dekret z roku 1956, który utrwalił zasadę, że wyłączność na pomiary na terenie całego kraju otrzymały Centralny Urząd Geodezji i Kartografii oraz resortowe służby geodezyjne. Ponadto Rada Ministrów mogła przekazać wykonywanie określonych zadań prezydiom rad narodowych. Dodatkowo Prezes Centralnego Urzędu mógł na wniosek ministra wyrazić zgodę na wykonywanie określonego rodzaju robót geodezyjnych przez fachowe jednostki . W ten sposób całość prac geodezyjnych na terenie kraju powierzone zostało wyłącznie organom administracji publicznej. Taki model był zresztą utrwalony w art. 12 i 13 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z 22 lipca 1952, gdzie wprost wpisano, że to Polska Rzeczpospolita Ludowa uznaje i ochrania własność indywidualną. W opozycji zatem do obowiązującej  Konstytucji z 2 kwietnia 1997, która w art. 64 ust. stanowi, że własność podlega równej dla wszystkich ochronie prawnej, konstytucja PRL stanowiła, że to państwo miało zapewnić ochronę prawną własności. Zatem ochrona własności w Konstytucji PRL realizowana była na zasadach prawa publicznego, a ochrona własności w obowiązującej Konstytucji RP z 1997 roku sformułowana jest w sposób prywatnoprawny. Omawiana Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne nie nadążyła za zmianą ustrojową i pozostała w sferze publicznej ochrony własności. Wydaje się do obrony teza, że większość rozwiązań systemowych ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie jest zgodna z obowiązującą Konstytucją.