*

Członkostwo w PTG

Instytucje geodezyjne







Ostateczna decyzja administracyjna o rozgraniczeniu nieruchomości nie wyklucza zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu

Wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 18 kwietnia 2013r. sygn. II Ca 209/13 Tekst wyroku: Baza orzeczeń SO w Białymstoku

„Sąd Rejonowy uchylił się od oceny materiału dowodowego pod kątem tego, czy doszło do nabycia w drodze zasiedzenia prawa własności przygranicznego pasa gruntu. Jako przyczynę nierozpoznania zarzutu zasiedzenia podniesionego przez pozwaną Sąd Rejonowy wskazał na ostateczną decyzję administracyjną, którą ustalono przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami stron i uznał, iż w takiej sytuacji sięganie zarzutem zasiedzenia do okresu sprzed wydania decyzji jest niedopuszczalne.

W ocenie Sądu Okręgowego uchylenie się od merytorycznej oceny zasadności zarzutu zasiedzenia z uwagi na funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozgraniczeniowej jest nieprawidłowe i skutkuje nierozpoznaniem istoty sprawy. Taka ocena prawna Sądu Rejonowego byłaby uzasadniona wówczas, gdyby istniało prawomocne postanowienie sądu w przedmiocie rozgraniczenia zawierające implicite rozstrzygnięcie o prawie własności. Przez stan prawny, o którym mowa w art. 153 k.c. rozumie się, bowiem również zasiedzenie przygranicznych pasów ziemi (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 18.11.1998r., II CKN 43/98, LEX nr 989118). Po wydaniu takiego orzeczenia sądowego wystąpienie z żądaniem stwierdzenia nabycia własności przygranicznego pasa gruntu w drodze zasiedzenia za okres sprzed wydania orzeczenia jest niedopuszczalne, gdyż w takim przypadku występuje powaga rzeczy osądzonej ( res iudicata). Odmienna sytuacja ma miejsce w przypadku ustalenia przebiegu granicy ostateczną decyzją administracyjną.

Nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego, iż rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym jest urzędowym ustaleniem przebiegu granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami, a istotą rozgraniczenia jest ustalenie, do jakich granic sięga prawo właściciela. Nie można jednak tracić z pola widzenia, iż kompetencje organu administracyjnego są odmienne, niż kompetencje sądu rozstrzygającego w przedmiocie rozgraniczenia. Kompetencja organu administracyjnego do wydania decyzji o rozgraniczeniu jest ograniczona tylko do przypadku, gdy ustalenie przebiegu granicy może nastąpić - jeżeli w grę nie wchodzi zgodne oświadczenie stron - na podstawie zebranych dowodów, co wynika z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287 j.t. ze zm.). Dowodami stanowiącymi podstawę ustalenia przebiegu granicy decyzją administracyjną są dokumenty określone w § 3 - § 7 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz (...) z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. Nr 45, poz. 453), a mianowicie są to dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości i określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości. Przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego, jak też powołanego wyżej rozporządzenia, nie przewidują możliwości uwzględnienia przez organ administracyjny ewentualnego zarzutu zasiedzenia. Dopiero w sytuacji, gdy strona jest niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy decyzją administracyjną, jak też gdy nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu, sprawa jest przekazywana do rozpoznania sądowi powszechnemu, który dokonuje rozgraniczenia z uwzględnieniem wszystkich kryteriów określonych w art. 153 k.c.

Z tych przyczyn w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że nieskorzystanie przez stronę z uprawnienia do żądania przekazania sprawy sądowi i tym samym uzyskanie przez decyzję rozgraniczeniową cech decyzji ostatecznej, nie zamyka stronie drogi do żądania przed sądem stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie własności przygranicznego pasa gruntu z datą wcześniejszą, niż dzień wydania decyzji. W uzasadnieniu tego stanowiska podkreśla się dodatkowo, iż nie ma przepisu, według którego niedopuszczalne jest stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności przygranicznego pasa gruntu, gdy - bez względu na termin zasiedzenia - rozgraniczenie nieruchomości dokonane zostało ostateczną decyzją administracyjną. Ponadto zaznacza się, że rozgraniczenie nieruchomości ostateczną decyzją administracyjną nie wpływa na ocenę, czy władanie przez właściciela jednej z rozgraniczanych nieruchomości przygranicznym pasem gruntu stanowiącym własność właściciela drugiej z rozgraniczanych nieruchomości było posiadaniem samoistnym, pozwalającym na nabycie tego pasa gruntu w drodze zasiedzenia jeszcze przed rozgraniczeniem. Dlatego też w orzecznictwie przyjmuje się, że dopuszczalne jest stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności przygranicznego pasa gruntu stanowiącego część nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością będącą własnością zasiadującego, gdy rozgraniczenia obu nieruchomości dokonano ostateczną decyzją administracyjną nieuwzględniającą zasiedzenia, którego termin upłynął przed rozgraniczeniem (zob. postanowienie SN z dnia 30.08.2006 r., II CSK 53/06, OSNC 2007/5/74).

Artykuły w « Orzeczenia_Rozgraniczenia »

Komentarze *