*

Członkostwo w PTG

Instytucje geodezyjne







Już nie ma żadnych wątpliwości. Opłaty za urzędowe klauzulowanie dokumentów geodezyjnych pobierane były bezprawnie

Komentarz Polskiego Towarzystwa Geodezyjnego do wyroku NSA z dnia 18 października 2018r. sygn. I OSK 669/17 w sprawie klauzulowania dokumentów geodezyjnych.

Od decyzji Starosty Biłgorajskiego wydanej 16 września 2015 roku minęło ponad 3 lata. Zarówno opisywaną sprawę jak i większość innych, a dotyczących ustalenia opłat za tzw. „uwierzytelnienie” sporządzonej dokumentacji geodezyjnej, wygrali wykonawcy prac i  to zarówno na poziomie WSA, jak i NSA. W licznych procesach prowadzonych od kilku lat na drodze sądowoadministracyjnej, w których PTG uczestniczyło na prawach strony, w zdecydowanej większości przypadków okazało się, że opłata naliczona i pobrana za urzędowe klauzulowanie dokumentów to zwykły haracz, nie mający nic wspólnego z legalnym działaniem Państwa wobec obywateli. W związku z tym należałoby spróbować odpowiedzieć sobie na następujące pytania:

Po co to wszystko?

Po co nasze działania skoro tak naprawdę okazuje się, w świetle przywołanego wyroku jak i innych wydanych od 2014 roku w sprawie tzw. „uwierzytelnienia”, że żyjemy w Państwie nie szanującym elementarnych norm prawa. Tu przecież nie chodzi o jakiś jednostkowy przypadek. Wobec tak jednoznacznego stanowiska sądów administracyjnych mamy pełne prawo twierdzić, że łamana jest jedna z podstawowych zasad Konstytucji opisana w art.7 a mówiąca o tym, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tą zasadę legalizmu (praworządności) wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu 7 sędziów SN z 18 stycznia 2005 r. (sygn. WK 22/04) stwierdzając, że

"Art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zawiera normę zakazującą domniemywania kompetencji takiego organu i tym samym nakazuje, by wszelkie działania organu władzy publicznej były oparte na wyraźnie określonej normie kompetencyjnej".

I co z tego, że SN wyjaśnił?

Z uwagi na powyższe wydawać by się mogło, że przestrzeganie prawa przez władze publiczne, a tym samym sprawiedliwe traktowanie obywateli, powinno być priorytetem i normą. W praktyce okazuje się jednakże, że to zwykła fikcja. Administracja geodezyjna wszystkich szczebli nie dość, że lekceważy wspomnianą zasadę legalizmu, to w sposób powszechny i masowy zawłaszcza nienależne opłaty. Ciekawostką może być jedynie to, że bardzo niewielka część administracji powiatowej odstąpiła, i to stosunkowo wcześnie, od naliczania niesłusznych opłat za tzw. „czerwone pieczątki”. Te jednostkowe działania powiatów napawają nas optymizmem i wiarą w to, że prawo w Polsce może być prawidłowo stosowane.

Co wynika z wyroku NSA?

W uzasadnieniu wydanego wyroku NSA w sposób jednoznaczny stwierdza, że „(…) opatrzenie dokumentów przeznaczonych dla podmiotu na rzecz którego prace były wykonane, odpowiednimi klauzulami urzędowymi następowało z urzędu, a w konsekwencji brak było wówczas podstawy do pobierania opłat za opatrzenie dokumentów klauzulami urzędowymi”. Sąd zastrzegł, że jego wykładnia odnosi się do stanu prawnego obowiązującego przed 1 lipca 2015 roku, czyli poprzedzającego ostatnią nowelizacje PGiK. Bardzo istotnym jest ponadto fakt, że Sąd skorzystał z nowo wprowadzonej do postępowania sądowoadministracyjnego zasady wydania merytorycznego orzeczenia co do istoty sprawy, a mianowicie umorzył postępowanie. Orzeczenie to w praktyce zatem zastąpiło rozstrzygnięcie organu administracji, co oznacza definitywne zamknięcie tematu. Podkreślenia wymaga, że możliwość orzeczenia na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. odnosi się jedynie do tych wypadków, w których sąd uzna, że zaskarżona decyzja jest ewidentnie niezgodna z prawem. Omawiany wyrok pozwala wręcz na stwierdzenie, że na dzień dzisiejszy linia orzecznicza w tym temacie jest jednolita i ugruntowana.

Pragniemy tutaj zauważyć, że omawiany wyrok w pełni potwierdza wnioski, jakie zostały zawarte w opinii prawnej w przedmiocie uwierzytelniania dokumentów geodezyjnych, sporządzonej na zlecenie PTG w czerwcu 2015r. przez renomowaną Kancelarię Radcowską Chmaj i Wspólnicy z Warszawy. Istotnym jest, że opinia dotyczy stanu prawnego zarówno sprzed nowelizacji ustawy z maja 2015r., jak i po jej wejściu w życie (tj. od 1 lipca 2015r., a więc i stanu jaki obowiązuje obecnie). Co czytamy w w/w opinii ws uwierzytelnienia dokumentów geodezyjnych? Między innymi to:

„Treści przepisu art. 12b ust.5 P.G.K. w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 roku nie generuje kompetencji organów prowadzących postępowania administracyjne, ani sądów do żądania od strony złożenia uwierzytelnionego dokumentu.”.

Wobec powszechnego zmuszania do składania wniosków o uwierzytelnienie apelujemy o odstąpienie od tych praktyk, w szczególności o honorowanie możliwości przekazywania zamawiającym sporządzonych dokumentów geodezyjnych bez urzędowych klauzul. Informujemy, że opinię sporządzoną przez Kancelarię Radcowską Chmaj i Wspólnicy przekażemy i udostępnimy do swobodnego wykorzystania każdemu, kto się o to zwróci do Zarządu PTG.

Co dalej z nienależnie pobranymi opłatami?

Odpowiedź na to pytanie wydaje się oczywista. Jeśli opłaty zostały pobrane przez starostwa powiatowe z naruszeniem prawa, przy czynnej akceptacji tego procederu przez jednostki nadzoru administracji rządowej, to powinny być zwrócone z należnymi odsetkami. I do tego poprzez działania naszego stowarzyszenia zamierzamy w najbliższym czasie doprowadzić. Jednocześnie będziemy wdzięczni za wszelką pomoc mającą na celu skuteczne załatwienie tej sprawy w sposób „hurtowy”, a nie poprzez działania indywidualne poszczególnych wykonawców prac. Jakkolwiek mamy w tej kwestii swoje przemyślenia, to wszelkie inne sugestie i propozycje będą jak najbardziej wskazane.



Wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 października 2018r. sygn. I OSK 669/17 Tekst wyroku: Artykuł na stronie PTG

Artykuły w « Informacje ogólne »

Komentarze *